حسن حسن زاده آملى
240
هزار و يك كلمه (فارسى)
بعضى در مورد وقف بجاى عَلِيماً حَكِيماً عليما حكيم بدون الف مىخوانند و از اين قبيل در لغت بسيار است و شيعه را درباره اين عمل عثمان سخنها است كه اينجا محل ذكر آن نيست و سيد مرتضى در شافى كاملا تحقيق آن را فرموده و مختصرى از ان در باب اختلاف قراآت خواهد آمد ان شاء الله . فصل 2 در سور و آيات قرآن قرآن بنابر مذهب قاطبه اهل سنت يكصد و چهارده سوره است و در مذهب شيعه يكصد و دوازده سوره چون سوره و الضحى و الم نشرح نزد آنها دو سوره است و پيش ما يكسوره و همچنين سوره فيل و قريش پس عده سورهها نزد ما دو عدد كمتر است . اما آيات قرآن ششهزار و دويست و شانزده آيه است و بعضى كمتر گفتهاند چون ممكن است بعضى حروف مقطعه را مانند الم و طس آيات مستقله بدانند و ممكن است جزء آيه بعد شمارند در اين صورت عدد كمتر شود و همچنين بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ممكن جزء آيات شمرده شود يا نشود و در اين صورت نيز عدد فرق مىكند و يا يك آيه را بعضى تقسيم كرده دو آيه شمردند و بهرحال عده آيات در حد ششهزار است و كلمات آن در حدود هفتاد و هفتهزار و پانصد است و زياده و نقصانى در شمارهها پيدا شده بر اثر اينكه بعضى حروفى را كلمه مستقله ندانسته و بعضى دانستهاند تقسيم قرآن بسوره و آيه بامر الهى و در زمان خود حضرت رسالت صلى الله عليه و آله بوده چنان كه اسم سوره و سور در چند جاى قرآن هست مىفرمايد سورة انزلناها و فرضناها و مىفرمايد فاتوا بسورة من مثله يا فاتوا بعشر سور مثله مفتريات و چنان نيست كه صحابه بعد از آن حضرت اين سورهها را تنظيم داده باشند و اگر چنين بود جهت نداشت كه بعضى را طويل و بعضى قصير قرار دهند ! و اول تمام سورهها بسم الله بگذارند و اول برائت نگذارند پس معلوم مىشود كه اين تنظيم را در زمان خود آن حضرت و بامر پيغمبر نمودهاند و هر وقت سورهء تمامى نازل مىشد كه تكليف معلوم بود سوره مستقل است و اگر چند آيه نازل مىشد خود آن